Stetoskop – niezbędny w rękach lekarza

Stetoskop lekarski, potocznie nazywany słuchawkami, to jeden z najważniejszych i najczęściej używanych instrumentów diagnostycznych. Gdzie sięgają korzenie współczesnego stetoskopu? Jakie są jego wielorakie zastosowania?

Początki

Uznaje się, że przyrząd ten wynalazł w 1816 roku francuski lekarz René Laennec. Zastosował on długą, drewnianą, lejkowatą rurkę do osłuchiwania pacjentów. Już w 1840 roku Anglik, Golding Bird, wprowadził projekt stetoskopu z tubą połączoną za pomocą elastycznej rurki z pojedynczą wkładką douszną, a dziesięć lat później lekarz irlandzki Arthur Leared wymyślił stetoskop dwuuszny. Jednak dopiero w 1963 roku pojawił się stetoskop membranowy, taki, jakich używa się współcześnie, a to za sprawą kardiologa Davida Littmanna. Obecnie badanie za pomocą stetoskopu jest podstawową czynnością wchodzącą w skład ogólnolekarskiego badania pacjenta. Oprócz tego, narzędzie stało się również eleganckim uzupełnieniem wizerunku lekarza i jego najlepiej rozpoznawalnym atrybutem.

Zastosowania

Stetoskopem najczęściej osłuchuje się płuca i serce pacjenta. W większości przypadków bada się również jamę brzuszną, żeby określić zmiany w perystaltyce jelit. Jednak oprócz wykorzystania w medycynie, to niezwykle przydatne narzędzie stosowane jest także m. in. do badania mechanizmów zegarowych – w zegarach, zamkach sejfowych czy zapalnikach czasowych w ładunkach wybuchowych. Po zastąpieniu czułej membrany elementem sztywnym, można wykorzystywać stetoskop również do badania złożonych układów mechanicznych, takich jak np. silniki.

Ryzyko stosowania

Używanie stetoskopu niesie ze sobą pewne ryzyko. Oprócz możliwości czasowego lub stałego uszkodzenia słuchu, gdy nagle w membranę uderzy zbyt głośny dźwięk (przypadek znany szczególnie pediatrom, kiedy mali pacjenci krzyczą w głowicę, żeby zobaczyć, co się stanie), stetoskop medyczny zwiększa ryzyko przeniesienia szczepów bakterii z jednego pacjenta na drugiego. Dlatego istotne jest, żeby przed wykonanym badaniem dezynfekować głowicę instrumentu i utrzymywać go stale w czystości.

Czytaj również